ਪਾਕਿਸਤਾਨ ke kavi
ਜ਼ਫ਼ਰ ਇਕਬਾਲ
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਵੀ। ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪਰਫ਼ਾਰਮੈਂਸ' ਅਤੇ 'ਹਿਲਾਲ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ
1922-2010
1929-1993
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕ਼ਿੱਸਾਕਾਰ। ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਕ਼ਿੱਸਾ "ਹੀਰ" ਲਿਖ ਕੇ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਅਪਣਾ ਤਖ਼ਲੀਕ਼ੀ ਪਰਚਮ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤਾ। ਕ਼ਿੱਸਾ ਹੀਰ ਨੂੰ "ਕਿਤਾਬੇ ਇਸ਼ਕ਼" ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1725-1790
ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ
ਨਾਮਵਰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ। ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਆਪ ਨੇ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ।
1924-2001
ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਤੀਰ
ਸਟੇਜੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਕ਼ਿੱਸੇ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
1901-1973
ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਬੇਬਾਕ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਸ਼ਾਇਰ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ 'ਰੋਏ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੋ ਰੋਏ ਅਸੀਂ ਵੀ ਹਾਂ'।'
1911-1984
1938-2008
ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ
ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਸੰਵਾਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅਹਿਮ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ। ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੇਸ਼ੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪੁਖ਼ਤਗੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਊਣੀ ਨਹੀਂ।
ਤਨਵੀਰ ਬੁਖ਼ਾਰੀ
ਉੱਘੇ ਕਵੀ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਕੋਸ਼ਕਾਰ (ਤਨਵੀਰ ਉਲ ਲੁਗ਼ਤ) ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕ। ਤਨਵੀਰ ਬੁਖ਼ਾਰੀ 400 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਸਨ।
1939-2023
1960-2025
ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸੂਫ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰ। ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਰੀਆ ਏ ਇਜ਼ਹਾਰ ਸੀਹਰਫ਼ੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ।140 ਦੇ ਕ਼ਰੀਬ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
1629-1690
ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਨਾਮ। ਸ਼ਕਤੀਨਾਦ ਨਾਮੀਂ ਸਕੰਲਪ ਦੇ ਘਾੜੇ। 'ਸੂਰਜ ਤੇ ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ' ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ।
1936-1995
ਸੁਗ਼ਰਾ ਸਦਫ਼
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰਾ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਪਿਲਾਕ ਵੱਲੋਂ "ਪੰਜਾਬ ਰੰਗ" ਖੋਜ ਰਿਸਾਲਾ ਵੀ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।
ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਢਾਡੀ, ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਖੋਜਕਾਰ। ‘ਜੁੱਗ ਬਦਲ ਗਿਆ’ ਨਾਵਲ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਐਵਾਰਡ ਯਾਫ਼ਤਾ ਲੇਖਕ।
1909-1998
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ
ਆਪਣੀ ਸਰੋਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਜਗਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਉੱਘਾ ਕਵੀ। "ਲੂਣਾ" ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਯਾਫ਼ਤਾ।
1936-1973
1932-2012
ਸ਼ਰੀਫ਼ ਕੁੰਜਾਹੀ
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਆਲੋਚਕ ਦੀ ਕ਼ਤਾਰ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
1914-2007
1627-1702
ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ
ਸ਼ਰੀਅਤ ਤੋਂ ਬਾਗ਼ੀ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ਼ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰ। ਮਾਧੋ ਲਾਲ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।
1538-1599
ਸਰਦਾਰ ਪੰਛੀ
ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲ਼ੇ ਨਾਮਵਰ ਅਦੀਬ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਵੀ ਲਿਖੇ।
ਸਾਰਾ ਸ਼ਗੁਫ਼ਤਾ
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਉਰਦੂ ਦੀ ਉੱਘੀ ਕਵਿਤਰੀ, ਆਪਣੇ ਗ਼ੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਨਾਰੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਵਾਜ਼।
1954-1984
ਸੰਤ ਵਲੀ ਰਾਮ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਇਰ। ਵਲੀ ਰਾਮ ਦਾ ਰਚਨਾ ਸੰਸਾਰ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਰੇਖ਼ਤਾ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਦਿ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵਲੀ ਰਾਮ ਦੀ ਪੀੜ ਪਰੁੰਨੀ ਸ਼ਾਇਰੀ 'ਤੇ ਮੁਲਤਾਨੀ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ।ਆਪ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਹੇ।
1525-1600
ਸਾਈਂ ਅਖ਼ਤਰ ਲਾਹੌਰੀ
ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਵਾਮੀ ਸ਼ਾਇਰ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਮੁਹਾਵਰੇ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕੀਤੀ।
ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ
ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅਹਿਮ ਸ਼ਾਇਰ। ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾਟਕ, ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਆਦਿ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ।
ਰਊਫ਼ ਸ਼ੇਖ਼
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਮੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਵੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
1934-2000
ਰਾਜਾ ਸਾਦਿਕ਼ਉੱਲਾ
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰ, ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਬੈਂਕਰ ਹਨ। 1998 ਵਿਚ "ਪਹਿਲਾ ਪੂਰ" ਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਛਪੀ।
ਕ਼ਾਦਿਰ ਯਾਰ
ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫ਼ੀ ਕ਼ਿੱਸਾਕਾਰ। ਜਿਸਨੇ ਕ਼ਿੱਸਾ "ਪੂਰਨ ਭਗਤ" ਲਿਖ ਕੇ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ
ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਾਇਰ, ਵਿਚਾਰਕ, ਵਾਰਤਕਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀ।
1881-1931
1920-2003
ਪ੍ਰੋਃ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ
ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਲੂਣਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲੂਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਲੂਣਾ ਤੋਂ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾ ਲਿਖੀ ਸੀ।
1921-1971
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਸਫ਼ੀਰ
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਸਫ਼ੀਰ ਕਲਾ ਪੱਖ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ।ਸਫ਼ੀਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵਿਚ ਏਕਾ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਖ਼ਾਸ ਪਹਿਲੂ ਹਨ।। ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਵੀ ਰਹੇ।
1916-1999
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ
ਸਟੇਜੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਲਿਖੀ।
1924-2008
1931-1995
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤਖ਼ਤ ਸਿੰਘ
ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਜਮੂਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾ ਕੇ ਅਜੋਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਮਨੋਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਨ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਾਇਰ। ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕੀਤੀ।
1914-1990
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਥੀ
ਲੋਕ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਾਲ਼ਾ ਸਮਰੱਥ ਗੀਤਕਾਰ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ "ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਅਰਥੀ ਉਠਾ ਕੇ ਚੱਲਣਗੇ" ਜੋ ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਮਸਤਾਨਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਗਈ ਹੈ।
1928-1992
ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਕੌਰ
ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਕੌਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਰਚਨਾ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤੇ। ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤI
1924-2016
ਪੀਰ ਫ਼ਜ਼ਲ ਗੁਜਰਾਤੀ
ਪੀਰ ਫ਼ਜ਼ਲ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨਣ ਵਾਲ਼ੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਡੂੰਘੇ ਪੈਂਡੇ" ਆਪ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
1897-1972
1880-1935