Geet
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
ਉੱਘੀ ਕਵਿੱਤਰੀ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕਕਾਰ। ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪੀਠ ਇਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ।
1919-2005
1906-1972
1926-1984
ਇੰਦਰਜੀਤ ਹਸਨਪੁਰੀ
ਨਾਮੀਂ ਗੀਤਕਾਰ, ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ਆਵਾਮੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਬਣ ਗਏ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ 'ਲੱਕ ਹਿੱਲੇ ਮਜਾਜਣ ਜਾਂਦੀ ਦਾ'।
1932-2009
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ
ਸਟੇਜੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਾਇਰ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਗੀਤ ਆਦਿ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ "ਕਵਿਤਾ" ਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸਾਲਾ ਵੀ ਕੱਢਦੇ ਰਹੇ।
1904-1969
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ
ਸ਼ਾਇਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਲੇਖਕ। "ਇਕ ਛਿਟ ਚਾਨਣ ਦੀ" ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
1917-2012
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ
ਲੋਕ-ਗਾਥਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼-ਭਗਤ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ 'ਚ ਕਲਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਵੀਸ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ।
1916-2009
1935-2025
1939-2015
1929-2018
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਨ
ਅਪਣੇ ਵਕ਼ਤ ਦੇ ਅਹਿਮ ਗੀਤਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੇ ਗੀਤ ਨਾਮੀਂ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗਾਏ। ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿ ਵੀ ਲਿਖੇ।
1919-2004
ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸੰਜੀਦਾ ਗੀਤਕਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨਣ ਵਾਲ਼ਾ ਮਾਣਮੱਤਾ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ।
ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ
ਉੱਘੇ ਕਵੀ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਤਬਸਿਰਾਕਾਰ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੇ।
ਜਗਜੀਤ ਬਰਾੜ
ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰ। ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਲਿਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਕਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਲੇਖਕ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ ਧੁੱਪ ਦਰਿਆ ਦੀ ਦੋਸਤੀ।
ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਪੱਡਾ
ਇਨਕ਼ਲਾਬੀ ਸੋਚ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਾਇਰ। 1988 ਵਿਚ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕ਼ਤਲ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਪਿਆਰੀ"।
1943-1988
ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇਕੀ
ਉੱਘੇ ਕਵੀ, ਲਿਖਾਰੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਚਿੰਤਕ। ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਯਾਫ਼ਤਾ ਲਿਖਾਰੀ।
1925-2015
1928-2000
ਡਾ. ਤੇਜਿੰਦਰ ਹਰਜੀਤ
ਗੀਤਕਾਰ, ਖੋਜਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਕਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।
1929-1993
ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ
ਸ਼ਾਇਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੇ ਖੋਜ ਕਰਤਾ। ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਦੇ ਤਕ਼ਰੀਬਨ ਦੋ ਲੱਖ ਗੀਤ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ।
1908-2003
ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀਦਾਰ
ਆਪਣੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗੀਤ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੁਖ਼ਤਗੀ ਨਾਲ਼ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਸ਼ਾਇਰ।
1943-1993
1925-2005
ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ
ਸਿਰਮੌਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ। ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਬੋਲੀ ਦੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਅਤੇ ਛੰਦਾਬੰਦੀ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤ "ਮਾਰਦਾ ਦਮਾਮੇ ਜੱਟ ਮੇਲੇ ਆ ਗਿਆ"।
1876-1954
ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ
ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਠ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਸਿਰਮੌਰ ਗੀਤਕਾਰ। ਆਰਥਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ "ਭੋਲ਼ਾ ਪੰਛੀ, ਗੋਰੀ ਦੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ, ਸੰਦੂਕ਼ ਮੁਟਿਆਰ ਦਾ"
1906-1966
ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ
ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰਨ ਦੇ ਅਕ਼ੀਦੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਕਿਰਤੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਮੀ ਭਰਦੀ ਹੈ।
1933-1999
1924-2008
ਪ੍ਰੋਃ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ
ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਲੂਣਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲੂਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਲੂਣਾ ਤੋਂ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾ ਲਿਖੀ ਸੀ।
1921-1971
ਪਾਸ਼
ਅਸਲ ਨਾਮ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ। ਜੁਝਾਰਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਵਾਜ਼। ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਹੱਥੋਂ 1988 ਵਿਚ ਕ਼ਤਲ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ "ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ"।
1950-1988
ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਹਿਰਾਈ
ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਇਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਨਹਿਰੂ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ। ਸਹਿਰਾਈ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਮਨ ਦੀ ਹਾਮੀ ਹੈ।
1915-1998
ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼
ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ। ਆਪਣੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਇਨਕ਼ਲਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ।
1911-1984
ਬਰਕਤ ਰਾਮ
ਸਟੇਜੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਾਇਰ। ਆਪ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਦੀ ਫ਼ੇਹਿਰਿਸਤ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਹਿਮ ਹੈ।
1905-1967
ਬਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮੀ
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਅਤਾਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਈਸਾਖ਼ੇਲਵੀ, ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਗਾਈਆਂ।
1946-1998
ਬਾਬੂ ਫ਼ੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼
ਸਟੇਜੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਸ਼ਾਇਰ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬੁਲਬੁਲ" ਅਤੇ "ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ" ਕਹਿ ਕੇ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਿਖਤਾਂ "ਸੋਹਣਾ ਦੇਸ ਪੰਜਾਬ" ਅਤੇ "ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ"।
1898-1955
ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ ਮਾਨ
ਸਿਰਮੌਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਤੱਕ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਵੱਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਬਾਬਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਨਦੀਮ ਕ਼ਾਦਰੀ
ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਦੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਸੂਫ਼ੀਆਨਾ ਦਾ ਰੰਗ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।