پاش

اوتار سنگھ پاش پنجابی ساہت وچ نکسلواڑی لہر دا پرمکھّ کوی ہی نہیں سی سگوں اہ آپنے سمیاں دا سمرتھّ اتے پرتیندھ شائر وی سی۔ اہناں دا جنم 9 ستمبر 1950 ئی. پنڈ تلونڈی سلیم، زلا جالندھر وکھے س. سوہن سنگھ دے گھر ہویا سی۔ اہناں دے پتا فوج وچ نوکری کردے سن اتے اہناں نوں کوتا لکھن دا شوک سی۔ پاش نے سرکاری ہائی سکول، کھیوا توں مڈل اتے جونیئر ٹیکنیکل سکول کپورتھلا وچ داخلا لیا، پر اس نے ڈپلوپا ادھّ وچکار ہی چھڈّ کے جین ہائی سکول جالندھر چھاؤنی توں نوویں پاس کیتی۔ 1967 ئی. وچ پاش نے پڑھائی چھڈّ کے بارڈر سکیورٹی پھورس وچ بھرتی ہو گیا۔ پر اہ نوکری وی اہ بہتا سماں نا کر سکیا اتے تنّ مہینے بائد نوکری چھڈّ دتی۔
اوتار سنگھ پاش نے پندرا سال دی امر وچ کوتا لکھنی شرو کر دتی سی۔ اس امر وچ ہی پاش دا جھکاء کمیونسٹ اندولن ولّ ودھنا شرو ہو گیا سی اتے کامریڈ چین سنگھ دے پربھاو راہی اہ نوجوان سبھا دے نیڑے آ گیا۔ 1967ئی. وچ پاش نکسلواڑی لہر دے پربھاو ادھین آ گیا اتے اس لہر نے پاش دی رچنا دی شکتی نوں تیز کیتا اتے ساہتک ہلکیاں وچ اک کوی تے روپ وچ اسنوں نویں پچھان دتی۔ 1970 ئی. وچ اہناں دا پہلی کتاب لوہ-کتھا پرکاشت ہندی ہے۔ اس توں بائد اڈدے بازا مگر، ساڈے سمیاں وچ اتے کھلرے ہوئے ورکے پرکاشت ہندیاں ہن۔ اہناں دیاں کوتاواں نوں بھارتی بھاشاواں، ہندی، نیپالی اتے انگریزی سمیت ہور کئی بھاشاواں وچ انوواد کیتا گیا ہے۔ سنّ 1972 ئی. وچ پاش نے سیاڑ نا پرچا وی شرو کیتا سی جہڑا اک سال بائد بند ہو گیا سی۔
اوتار سنگھ پاش دا آپنی رچناواں وچ انیاں دے خلاف بہت بیباکی دے نال لکھیا۔ 1986 ئی. وچ اس دے جیون خترے نوں دیکھدے ہوئے اس دے دوستاں نے پاش نوں ودیش بلا لیا۔ پاش آپنے پروار سمیت کیلیپھورنیا رہا اتے اتھے اس نے اینٹی-47 پھرنٹ ناں دا پرچا کڈھیا۔ 1988 ئی. وچ پاش بھارت واپس آیا، پر واپس جان توں پہلا 23 مارچ 1988 ئی. نوں آپنے پنڈ تلونڈی سلیم وچ تنّ وئکتیاں ولوں گولیاں مار کے کتل کر دتا گیا۔