کرنیل سنگھ پارس (ارف کرنیل سنگھ پارس رامووالیا) اکّ مشہور پنجابی کویشر اتے لوک-کوی سن، جنھاں نے پنجابی ساہت وچّ وشیش یوگدان پایا۔ اہ باپو کرنیل سنگھ وجوں وی جانے جاندے سن اتے پنجابی گائک اتے اداکار ہربھجن مان دے استاد تے دادا-سہرے وی رہے ہن۔
انھاں دا جنم 28 جون 1916 نوں برتانوی پنجاب دے فروزپر زلے (ہن بٹھنڈا زلا) وچّ پنڈ مہراج وچّ ہویا سی۔ انھاں دے پتا سردار تارا سنگھ اتے ماتا رام کور سن۔ بچپن وچّ ہی پتا دی موت ہو جان کارن انھاں نوں گربانی دی سکھیا لئی پنڈ دے ڈیرے وچّ بھیجیا گیا، جتھے استاد نے انھاں دی کابلیئت ویکھ کے "پارس" دا ناں دتا، جو انھاں دے ناں نال جڑ گیا۔
سنّ 1938 وچّ انھاں دا ویاہ دلجیت کور نال ہویا اتے انھاں دے گھر چار پتر اتے دو دھیاں نے جنم لیا۔ انھاں دے پتراں وچوں اکّ بلونت سنگھ رامووالیا پنجابی راجنیتی وچّ سرگرم رہے ہن اتے لوک سبھا میمبر وی رہے۔
کرنیل سنگھ پارس نے پنجابی لوک-گاتھاواں نوں چھنداں وچّ بنھیا، دھارمک پرسنگاں نوں کافیئے-ردیفاں وچّ لپیٹیا اتے دیش-بھگت شہیداں دیاں جیونیاں نوں کویشری شیلی وچّ کلمبدھّ کیتا۔ انھاں دیاں مشہور رچناواں وچّ "کسا باغی سبھاش" اتے کوتا "دلی چلو" شامل ہن، جو سنگھرش اتے دیش-بھگتی دی پریرنا دندیاں ہن۔ انھاں دی کلا دے پرسار وچّ رکارڈنگ دا اہم یوگدان رہا۔ “ہس ماسٹرز ووئس” کمپنی نے انھاں دے پہلے چار رکارڈ جاری کیتے، جنھاں وچّ “کیوں پھڑی سپاہیاں نے”، “بھینو اہ ہنساں دی جوڑی”، “ہے آؤن-جان بنیا” اتے “دنیاں چاہں کُ دناں دا میلا” ورگیاں کوتاواں شامل سن۔ انھاں دی رچنا "پہل پنج بند" نوں وکھّ-وکھّ یونیورسٹیاں دے پنجابی سلیبس وچّ شامل کیتا گیا ہے۔ انھاں نوں پنجاب بھاشا وبھاگ ولوں 1980-81 وچّ “شرومنی کویشر” سنمان نال نواجیا گیا، جو انھاں دی کلا دی مانتا دا سرکاری پرتیک سی۔
پارس دی وراست نوں سرف منچی پرستتیاں ہی نہیں، سگوں گائکی دے کھیتر وچّ وی آگے ودھایا گیا۔ گرسیوک مان اتے ہربھجن مان ورگے گائک انھاں دے چیلے رہے ہن۔ ہربھجن مان دے پہلی ایلبم “اشک دے ماملے” وچّ ستّ گیت کرنیل سنگھ پارس دوارا لکھے گئے، جو اہ درساؤندا ہے کِ انھاں دی رچناتمکتا نے کویں نویں پیڑھی دی گائکی نوں دشا پردان کیتی۔
آپنے جیون دوران پارس نے سماجک پدھر ‘تے وی کئی یوگدان کیتے۔ آپنے پنڈ رامووالیا وچّ انھاں نے لائبریری اتے مسافرخانا بنوایا اتے سکول دے وکاس لئی یوگدان دتا۔ انھاں دے یوگدان دی یاد وچّ پنڈ دے سرکاری سکول نوں “شرومنی کویشر کرنیل سنگھ سرکاری سینیئر سکینڈری سمارٹ سکول” نام دتا گیا۔
28 فروری 2009 نوں کرنیل سنگھ پارس دا دیہانت ہو گیا۔ انھاں دی زندگی اتے رچناتمک یاترا نے کویشری نوں سرف اکّ لوکدھاری کلا-روپ نہیں، سگوں اکّ ساہتک تے ادھئینک وشا وجوں وی ستھاپت کیتا۔ اہ اجّ وی پنجابی لوک-سبھیاچار دی جیونت دھروہر وجوں یاد کیتے جاندے ہن۔
انھاں دا جنم 28 جون 1916 نوں برتانوی پنجاب دے فروزپر زلے (ہن بٹھنڈا زلا) وچّ پنڈ مہراج وچّ ہویا سی۔ انھاں دے پتا سردار تارا سنگھ اتے ماتا رام کور سن۔ بچپن وچّ ہی پتا دی موت ہو جان کارن انھاں نوں گربانی دی سکھیا لئی پنڈ دے ڈیرے وچّ بھیجیا گیا، جتھے استاد نے انھاں دی کابلیئت ویکھ کے "پارس" دا ناں دتا، جو انھاں دے ناں نال جڑ گیا۔
سنّ 1938 وچّ انھاں دا ویاہ دلجیت کور نال ہویا اتے انھاں دے گھر چار پتر اتے دو دھیاں نے جنم لیا۔ انھاں دے پتراں وچوں اکّ بلونت سنگھ رامووالیا پنجابی راجنیتی وچّ سرگرم رہے ہن اتے لوک سبھا میمبر وی رہے۔
کرنیل سنگھ پارس نے پنجابی لوک-گاتھاواں نوں چھنداں وچّ بنھیا، دھارمک پرسنگاں نوں کافیئے-ردیفاں وچّ لپیٹیا اتے دیش-بھگت شہیداں دیاں جیونیاں نوں کویشری شیلی وچّ کلمبدھّ کیتا۔ انھاں دیاں مشہور رچناواں وچّ "کسا باغی سبھاش" اتے کوتا "دلی چلو" شامل ہن، جو سنگھرش اتے دیش-بھگتی دی پریرنا دندیاں ہن۔ انھاں دی کلا دے پرسار وچّ رکارڈنگ دا اہم یوگدان رہا۔ “ہس ماسٹرز ووئس” کمپنی نے انھاں دے پہلے چار رکارڈ جاری کیتے، جنھاں وچّ “کیوں پھڑی سپاہیاں نے”، “بھینو اہ ہنساں دی جوڑی”، “ہے آؤن-جان بنیا” اتے “دنیاں چاہں کُ دناں دا میلا” ورگیاں کوتاواں شامل سن۔ انھاں دی رچنا "پہل پنج بند" نوں وکھّ-وکھّ یونیورسٹیاں دے پنجابی سلیبس وچّ شامل کیتا گیا ہے۔ انھاں نوں پنجاب بھاشا وبھاگ ولوں 1980-81 وچّ “شرومنی کویشر” سنمان نال نواجیا گیا، جو انھاں دی کلا دی مانتا دا سرکاری پرتیک سی۔
پارس دی وراست نوں سرف منچی پرستتیاں ہی نہیں، سگوں گائکی دے کھیتر وچّ وی آگے ودھایا گیا۔ گرسیوک مان اتے ہربھجن مان ورگے گائک انھاں دے چیلے رہے ہن۔ ہربھجن مان دے پہلی ایلبم “اشک دے ماملے” وچّ ستّ گیت کرنیل سنگھ پارس دوارا لکھے گئے، جو اہ درساؤندا ہے کِ انھاں دی رچناتمکتا نے کویں نویں پیڑھی دی گائکی نوں دشا پردان کیتی۔
آپنے جیون دوران پارس نے سماجک پدھر ‘تے وی کئی یوگدان کیتے۔ آپنے پنڈ رامووالیا وچّ انھاں نے لائبریری اتے مسافرخانا بنوایا اتے سکول دے وکاس لئی یوگدان دتا۔ انھاں دے یوگدان دی یاد وچّ پنڈ دے سرکاری سکول نوں “شرومنی کویشر کرنیل سنگھ سرکاری سینیئر سکینڈری سمارٹ سکول” نام دتا گیا۔
28 فروری 2009 نوں کرنیل سنگھ پارس دا دیہانت ہو گیا۔ انھاں دی زندگی اتے رچناتمک یاترا نے کویشری نوں سرف اکّ لوکدھاری کلا-روپ نہیں، سگوں اکّ ساہتک تے ادھئینک وشا وجوں وی ستھاپت کیتا۔ اہ اجّ وی پنجابی لوک-سبھیاچار دی جیونت دھروہر وجوں یاد کیتے جاندے ہن۔