دمودر
دامودر نوں پنجابی قصہ شاعری دا موڑھی قصہ کار منیا جاندا اے۔ اوہ اکبر دا ہم عصر سی تے سبھ توں پہلاں "ہیر رانجھے" دی عشق کہانی نوں بنیاد بنا کے قصہ لکھیا۔
دمودر داس اروڑا پنجابی ساہت دے اتہاس وچّ اکّ مہتوپورن ستھان رکھدے ہن۔ اہناں نوں پنجابی کسا کاوِ دا موڈھی منیا جاندا ہے۔ اہناں نے پہلی وار پنجابی وچّ 'ہیر-رانجھے' دی پرسدھّ لوک گاتھا نوں کاوک روپ دتا، جو 'ہیر دمودر' دے نام نال جانی جاندی ہے۔
دمودر داس اروڑا دا جنم اباراہیملودھیب ابراہیم خاندان دے سمیں ہویا سی (لگبھگ 15ویں سدی دے انت وچّ) اتے موت مغل بادشاہ اکبر دے شاسنکال وچّ ہوئی۔ اہ گلاٹی جاتی دے اروڑا پروار نال سمبندھت سن۔ اہناں دا پنڈ ولھاراں سی، جو ہن پاکستان دے پنجاب سوبے دے زلا جھنگ دی سبتہسیلب سب چنیؤٹ وچّ ستھت ہے۔
دمودر دی رچنا 'ہیر دمودر' پنجابی ساہت وچّ اکّ میل پتھر دا درجا رکھدی ہے۔ اس رچنا نوں سبھ توں پہلاں پنجابی پاٹھکاں تکّ باوا گنگا سنگھ بیدی نے 1927 ئی. وچ پچایا۔ اہ رچنا لہندی پنجابی دی جھانگی بولی وچّ لکھی گئی ہے، جس وچّ ملتانی اتے پوٹھوہاری بھاشائی رنگتاں وی شامل ہن۔ اس وچّ فارسی، گرمتِ اتے سوفی شبداولی دا پربھاو وی دکھائی دندا ہے۔ دمودر نے ہیر-رانجھے دی کہانی نوں سکھانتک ڈھنگ نال پیش کیتا ہے، جو بائد دے کساکاراں توں وکھرا پہلو ہے۔
اہناں دی رچنا وچّ اس سمیں دے پنجابی سماج دی جھلک وی ملدی ہے، جس وچّ اکبر دے راج دے ہوالے وی شامل ہن۔ اہ رچنا نا سرف ساہتک درشٹی توں مہتوپورن ہے، سگوں اتہاسک اتے سبھیاچارک درشٹی توں وی اکّ مہتوپورن دستاویز ہے۔ دمودر دی اہ رچنا پنجابی ساہت وچّ کسا کاوِ پرمپرا دی نینہ بنی، جس نے بائد وچّ وارس شاہ، ہاشم شاہ اتے ہورناں کویاں نوں پربھاوت کیتا۔
دمودر داس اروڑا دا جنم اباراہیملودھیب ابراہیم خاندان دے سمیں ہویا سی (لگبھگ 15ویں سدی دے انت وچّ) اتے موت مغل بادشاہ اکبر دے شاسنکال وچّ ہوئی۔ اہ گلاٹی جاتی دے اروڑا پروار نال سمبندھت سن۔ اہناں دا پنڈ ولھاراں سی، جو ہن پاکستان دے پنجاب سوبے دے زلا جھنگ دی سبتہسیلب سب چنیؤٹ وچّ ستھت ہے۔
دمودر دی رچنا 'ہیر دمودر' پنجابی ساہت وچّ اکّ میل پتھر دا درجا رکھدی ہے۔ اس رچنا نوں سبھ توں پہلاں پنجابی پاٹھکاں تکّ باوا گنگا سنگھ بیدی نے 1927 ئی. وچ پچایا۔ اہ رچنا لہندی پنجابی دی جھانگی بولی وچّ لکھی گئی ہے، جس وچّ ملتانی اتے پوٹھوہاری بھاشائی رنگتاں وی شامل ہن۔ اس وچّ فارسی، گرمتِ اتے سوفی شبداولی دا پربھاو وی دکھائی دندا ہے۔ دمودر نے ہیر-رانجھے دی کہانی نوں سکھانتک ڈھنگ نال پیش کیتا ہے، جو بائد دے کساکاراں توں وکھرا پہلو ہے۔
اہناں دی رچنا وچّ اس سمیں دے پنجابی سماج دی جھلک وی ملدی ہے، جس وچّ اکبر دے راج دے ہوالے وی شامل ہن۔ اہ رچنا نا سرف ساہتک درشٹی توں مہتوپورن ہے، سگوں اتہاسک اتے سبھیاچارک درشٹی توں وی اکّ مہتوپورن دستاویز ہے۔ دمودر دی اہ رچنا پنجابی ساہت وچّ کسا کاوِ پرمپرا دی نینہ بنی، جس نے بائد وچّ وارس شاہ، ہاشم شاہ اتے ہورناں کویاں نوں پربھاوت کیتا۔
