haqiqat rai

haqiqat rai

haqiiqat daa qaid hoNaa

baaraa.n baras daa hoyaa haqiiqat, pa.Dhan masiitii jaavai .
pa.Dhe kitaabaa.n dunii.aa.n kaaraN, andar gi.aan dri.Dhaavai .
chaar gha.Dii phir pa.Dh ke utho.n, aaNi raso.ii paavai .
kahu jii aaNi kaal je gheraa paa.i.aa, hoNii kauN miTaavai .

ik din dharmii pa.Dhan gi.aa, mukh laalii bahut dikhaa.ii.
turkaa.n de munDe gaalo gaalii, lagge karan la.Daa.ii .
iTT Dhiim pa.undii dohi.n tarpho.n, choT naa lagge kaa.ii .
kahu jii jitt vele sii mullaa.n aa.i.aa, munDi.aa.n fari.aad lagaa.ii .

munDe aakhaN mullaa.n nuu.n, tuu.n suN ustaad hamaare .
is hinduu ne Gair sharhaa de, mukkh thii.n bachan uchaare .
paiGambarzaadii nuu.n kaDDhe gaalhii.aa.n, naal zabaan pukaare .
ik uhnaa.n vall saahib sii, uh bole kuu.D pasaare .

mullaa.n gusse ho.i ke talab jo kiitii, haqiiqat raa.i de taa.ii.n .
sachcho sach tuu.n aakh haqiiqat mainuu.n, jhuuTh naa vichch ralaa.ii.n .
kahe.n jhuuTh tuu.n mere agge, tudh nuu.n chaa.i maraa.ii.n .
tainuu.n pa.uN chhamkaa.n kaa.D kaa.D, tuu.n laise.n bahut sazaa.ii.n .

mullaa.n, pahlo.n munDi.aa.n badazbaanii kiitii hai naal bhavaanii .
vich pahaa.Daa.n mahimaa jis dii, chaar kuuT mahi jaanii .
us vaDDe vaDDe mahikhaasar maare, jo aahe abhimaanii .
mullaa.n nangii pairii.n akbar aa.i.aa, begam saNe salaamii .

mullaa.n kahe haqiiqat nuu.n, ham jaaNahi naahi.n bhavaanii.
ih diin mazhab daa firqa hai, bihtar hai musalmaanii .
hor mazhab sabh baatin hai.n, ko.i naa is daa saanii .
kahu jii ki.u.n kari gaalii.n kaDDhii.aa.n biibii nuu.n, kahu tuu.n naal zabaanii.n .

mullaa.n jii, pahlaa.n munDi.aa.n kaDDhii.aa.n gaalii.n aadi bhavaanii taa.ii.n .
jis nuu.n raaje te sultaan senvde, chahu.n kuunTaa.n de saa.nii.n .
hinduu mussalmaan senvde, mannaN kull araa.ii.n .
mai.n pichchho.n suKHan baraabar kiitaa, pahlo.n kahi.aa naahii.n .

mullaa.n paka.D haqiiqat nuu.n kaazii de paas lai aa.i.aa.
sabh haqiiqat munDi.aa dii kaazii nuu.n bah samjhaa.i.aa .
is gaalhii.n kaDDhii.aa biibii nuu.n, us Gazab vaDDaa suu aa.i.aa.
kaazii kaDDh kitaab vekh sharhaa nuu.n, masle kii furmaa.i.aa .

qaazii aakhe mullaa.n nuu.n, la.Dke nuu.n chaa.i rakhaa.ii.ai .
bhalke ho.i ikaTTh, har baabaa sharaa.n de maslaa aakh suNaa.ii.ai .
hukm bhii hosii sharhaa de andar, us par amal kamaa.ii.ai .
jaa.o panDat-Khaane rakkh la.Dke nuu.n, KHabardaar lai jaa.ii.ai .

haqiiqat raa.e nuu.n paka.D li.u ne, munDe maaran lagge.
soTe te tamaache maaran, dhaki dhaki suTTaN agge .
kahu jii bidhi-maata mastik ihu likhiaa, sir ditte dharam naa chhaDDe .

shor pukaar bahut hoyaa jab, lok shahr de aa.e.
maataa pitaa te hor kabiilaa, ang saak ham-saa.e .
deN duhaa.ii baadashaah dii, uchaa kuuk suNaa.e .
kahu jii jo kujh kiitaa mullaa.n ne uh aapNaa kiitaa paa.e .

haqiiqat raa.i nuu.n qaid kiito ne, panDat-Khaane paa.i.aa.
pairii.n be.Dii.aa.n, hatth hathak.Dii.aa.n, andar chaa.i divaa.i.aa.
roTii paaNii band kiito ne, buuhe muGal bahaa.i.aa .
kahu jii hoNii vartii avtaaraa.n nuu.n, par lekh naa miTe miTaa.i.aa .

hinduu sabbho ho.i ikaTThe, bah bah karan salaahaa.n .
kuukaN jaa.i kachahirii andar, kari kari khalii.aa.n baahaa.n .
binaa hakq qaid kiito ne la.Dkaa, dos naa kuchh asaahaa.n .
amiir beg mullaa.n qaazii nuu.n, kiitii sadd tadaahaa.n .

qaazii mullaa.n muftii sabbhe, jo.D 'aam no li.aavan .
galii.n tasbii.aa.n, hatthii.n aase, zikr jo karde aavan .
baGlaa.n vich kitaabaa.n li.aa.e, sharhaa daa hukm bataavan .
kahu jii aadi kachahirii rujuu ho.e, tuhmat dii sharhaa sunaavan .

haqiiqat ate usdii maataa

kauraa.n aakhe suN bachchaa, rabb kive.n jiinvadi.aa.n rakkhii .
musalmaan tuu.n ho.i haqiiqat, mai.n vekh jiivaangii akkhii.n .
je mar jaase.n dunii.aa.n thii.n phir mai.n sa.D marsaa.n kakkhii.n .
baap bhii teraa mar jaasii, vihu khaasii mahuraa chakkhii .

kis kii maataa tuu.n buDhii.e nii, ki.u.n bole mukh bakbaanii .
mai.n alakh purakh kaa cholaa haa.n, vich bole antarjaamii .
jab daa.nt na the tab duddh dii.aa, uh paalaNhaar su.aamii .
jab daa.nt di.e anaaj dii.aa, ham maat pitaa nahii.n jaanii .

maataa aakhe suN bachchaa, mai.n karam likhiaa so paa.i.aa .
tudh lattaa.n dittii.aa.n kukkh merii, dukh de ke baahr aa.i.aa .
huN Gam dii teG kalejaa kaTTe, aahii.n luuN ralaa.i.aa .
bachchaa kari jo kahi.aa suube ne, tuu.n bachan mann meraa bhaa.i.aa .

haqiiqat kahi.ndaa maataa nuu.n ki.u.n bole bol zabaanii .
tuu.n apNe matlab ham ko jaa.i.aa, ham tum ka.u ki.aa jaanii .
jin saas giraas di.e hai.n ham ke, uh har ghar kuuch makaanii .
maataa ki.u.n kare.n itnii.aa.n baataa.n, ab uTh jaa duur bigaanii .

bachchaa je jaaNaa tuu.n chhallaN aa.io.n, ki.u.n chhali.aa ii mainuu.n .
merii chhaatii balaN alambe, mai.n kuuk suNaavaa.n kaihnuu.n .
terii chuu.De vaalii raaNii rondii, dukh pa.e nii jaihnuu.n
bachchaa dharam chhaDD imaan paka.D, mai.n vekh jiivaangii tainuu.n .

haqiiqat kahi.ndaa maataa nuu.n, ki.u.n jhuuThe bannhe.n daave .
maataa sabh kichh dunii.aa.n daa sufnaa ii, ji.u.n jaage te pachhtaave .
ka.ii jon bhog ke janam li.aa, phir dharam ih hatth naa aave .
maataa, dharam raa.i jab lekhaa mange, uthe kauN chhuDaave .

duujii vaarii maataa ne, phir gal vich pallaa paa.i.aa.
matthaa piT piT niilaa kiitaa, akkhii.n niir chalaa.i.aa.
vich kachahirii ho.i baavrii, uchchaa kuuk suNaa.i.aa.
ve lokaa ! mai.n dukkhii pippal paali.aa sii, chulii.e.n sii paaNii paa.i.aa.

haqiiqat kahi.ndaa maataa nuu.n, tuu.n naa to.n jagat-diivaanii .
ih maataa kise daa pitaa nahii.n, naa puttar jagat-nishaanii .
ih raat rahaN nuu.n aa.i.aa sii, phir ho baiThaa abhimaanii .
maataa, marn puttar te jiivaN maape, kalijug varati.aa jaanii .

maataa kauraa.n rudan, jo kiitaa, maari.aa aahi daa naaaraa .
bachchaa, kall jo kahi.aa suube ne, tuu.n mannii bachan hamaaraa .
kare asvaarii fiil paalakii, agge bhaTT pukaaraa .
bachchaa pichchhe faujaa.n kaTak cha.Dhange, shatrii.n vajje nagaaraa .

haqiiqat kahi.ndaa maataa nuu.n, par tainuu.n matt naa kaa.ii .
maataa kuu.D nagaare fiil paalakii, sang naa kise jaa.ii .
DaaDhe dii amaan rakkhii te vich baasan de paa.ii.n.
maataa, bhaa.nDaa aapNaa sambhaal ke rakkh, ki.u.n rakkhnii hai.n vast paraa.ii .

bachchaa jis vele tuu.n jaan bhii dese.n, mai.n vii naal maraangii .
chhaal maar chikhaa vich pa.uusaa.n, tere naal sa.Daangii.
gaL vich japphii paa.i li.aa, jam maarag raah turaangii .
ki.u.n bhannaNaa hai.n mihnat merii, fari.aad hazuur karaangii .

maat suNii haqiiqat arjan dii, ji.u.n dard puut kari jha.Di.aa .
kise naa uThaal dilaasaa dittaa, vich kalaave pha.Di.aa.
KHvaab vich jad abhimnuu DiTThaa, dil nuu.n dhiiraj dhari.aa.
maataa ka.ii baar ham maat bha.e, ab puut hame.n tum kari.aa .

maataa aankhe suN bachchaa ! jo karam likhiaa so paa.ii.e .
KHaan bahaadar sabh kujh de.ndaa, jekar janam vaTaa.ii.e .
hukm karo phir bastar pahiro.n, jo ichchhaa, so khaa.ii.e .
bachchaa maaN javaanii KHushii.aa.n kar lai, vati naa dunii.aa aa.iie .

hatth bannh ke araz karo phir, ho.i ke KHaraa nimaaNaa .
maataa baKHshii mainuu.n battii dhaaraa.n, baKHshii hatth daa khaaNaa .
ih dunii.aa.n sabh faanii hai, par aksar othe jaaNaa.
maataa raazii ho ke ruKHsat kar, ki.u.n karnii ai.n zor dhingaaNaa .

maataa de dil gi.aan upaji.aa, raam raam kar bole .
ih mahaa.n purakh hai bhagat raam daa, hargiz zaraa naa Dole .
is puttar dii karii.e sevaa, hai ko.ii ratan amole .
bachchaa naal dharam jaa.e baikuunThe, lai lai ThanDhe jhole .
haqiqat da qaid hoNa
baran baras da hoya haqiqat, paDhan masiti jawai
paDhe kitaban dunian karaN, andar gian driDhawai
chaar ghaDi phir paDh ke uthon, aaNi rasoi pawai
kahu ji aaNi kal je ghera paia, hoNi kauN miTawai

ik din dharmi paDhan gia, mukh lali bahut dikhai
turkan de munDe galo gali, lagge karan laDai
iTT Dhim paundi dohin tarphon, choT na lagge kai
kahu ji jitt wele si mullan aaia, munDian fariad lagai

munDe aakhaN mullan nun, tun suN ustad hamare
is hindu ne ghair sharha de, mukkh thin bachan uchaare
paighambarzadi nun kaDDhe galhian, nal zaban pukare
ik uhnan wall sahib si, uh bole kuD pasare

mullan gusse hoi ke talab jo kiti, haqiqat rai de tain
sachcho sach tun aakh haqiqat mainun, jhuTh na wichch ralain
kahen jhuTh tun mere agge, tudh nun chai marain
tainun pauN chhamkan kaD kaD, tun laisen bahut sazain

mullan, pahlon munDian badazbani kiti hai nal bhawani
wich pahaDan mahima jis di, chaar kuT mahi jaani
us waDDe waDDe mahikhasar mare, jo aahe abhimani
mullan nangi pairin akbar aaia, begam saNe salami

mullan kahe haqiqat nun, hum jaNahi nahin bhawani
ih din mazhab da firqa hai, bihtar hai musalmani
hor mazhab sabh baatin hain, koi na is da sani
kahu ji kiun kari galin kaDDhian bibi nun, kahu tun nal zabanin

mullan ji, pahlan munDian kaDDhian galin aadi bhawani tain
jis nun raje te sultan senwde, chahun kunTan de sanin
hindu mussalman senwde, mannaN kull arain
main pichchhon suKHan barabar kita, pahlon kahia nahin

mullan pakaD haqiqat nun kazi de pas lai aaia
sabh haqiqat munDia di kazi nun bah samjhaia
is galhin kaDDhia bibi nun, us ghazab waDDa su aaia
kazi kaDDh kitab wekh sharha nun, masle ki furmaia

qazi aakhe mullan nun, laDke nun chai rakhaiai
bhalke hoi ikaTTh, har baba sharan de masla aakh suNaiai
hukm bhi hosi sharha de andar, us par amal kamaiai
jao panDat-Khane rakkh laDke nun, KHabardar lai jaiai

haqiqat rae nun pakaD liu ne, munDe maran lagge
soTe te tamache maran, dhaki dhaki suTTaN agge
kahu ji bidhi-mata mastik ihu likhia, sir ditte dharam na chhaDDe

shor pukar bahut hoya jab, lok shahr de aae
mata pita te hor kabila, ang sak ham-sae
deN duhai baadashah di, ucha kuk suNae
kahu ji jo kujh kita mullan ne uh aapNa kita pae

haqiqat rai nun qaid kito ne, panDat-Khane paia
pairin beDian, hatth hathakDian, andar chai diwaia
roTi paNi band kito ne, buhe mughal bahaia
kahu ji hoNi warti awtaran nun, par lekh na miTe miTaia

hindu sabbho hoi ikaTThe, bah bah karan salahan
kukaN jai kachahiri andar, kari kari khalian bahan
bina hakq qaid kito ne laDka, dos na kuchh asahan
amir beg mullan qazi nun, kiti sadd tadahan

qazi mullan mufti sabbhe, joD 'am no liawan
galin tasbian, hatthin aase, zikr jo karde aawan
baghlan wich kitaban liae, sharha da hukm batawan
kahu ji aadi kachahiri ruju hoe, tuhmat di sharha sunawan

haqiqat ate usdi mata

kauran aakhe suN bachcha, rabb kiwen jinwadian rakkhi
musalman tun hoi haqiqat, main wekh jiwangi akkhin
je mar jasen dunian thin phir main saD marsan kakkhin
bap bhi tera mar jasi, wihu khasi mahura chakkhi

kis ki mata tun buDhie ni, kiun bole mukh bakbani
main alakh purakh ka chola han, wich bole antarjami
jab dant na the tab duddh dia, uh palaNhaar suami
jab dant die anaj dia, hum mat pita nahin jaani

mata aakhe suN bachcha, main karam likhia so paia
tudh lattan dittian kukkh meri, dukh de ke bahr aaia
huN gham di tegh kaleja kaTTe, aahin luN ralaia
bachcha kari jo kahia sube ne, tun bachan mann mera bhaia

haqiqat kahinda mata nun kiun bole bol zabani
tun apNe matlab hum ko jaia, hum tum kau kia jaani
jin sas giras die hain hum ke, uh har ghar kuch makani
mata kiun karen itnian baatan, ab uTh ja dur bigani

bachcha je jaNa tun chhallaN aaion, kiun chhalia i mainun
meri chhati balaN alambe, main kuk suNawan kaihnun
teri chuDe wali raNi rondi, dukh pae ni jaihnun
bachcha dharam chhaDD iman pakaD, main wekh jiwangi tainun

haqiqat kahinda mata nun, kiun jhuThe bannhen dawe
mata sabh kichh dunian da sufna i, jiun jage te pachhtawe
kai jon bhog ke janam lia, phir dharam ih hatth na aawe
mata, dharam rai jab lekha mange, uthe kauN chhuDawe

duji wari mata ne, phir gal wich palla paia
mattha piT piT nila kita, akkhin nir chalaia
wich kachahiri hoi bawri, uchcha kuk suNaia
we loka ! main dukkhi pippal palia si, chulien si paNi paia

haqiqat kahinda mata nun, tun na ton jagat-diwani
ih mata kise da pita nahin, na puttar jagat-nishani
ih raat rahaN nun aaia si, phir ho baiTha abhimani
mata, marn puttar te jiwaN mape, kalijug waratia jaani

mata kauran rudan, jo kita, maria aahi da naara
bachcha, kall jo kahia sube ne, tun manni bachan hamara
kare aswari fil palaki, agge bhaTT pukara
bachcha pichchhe faujaan kaTak chaDhange, shatrin wajje nagara

haqiqat kahinda mata nun, par tainun matt na kai
mata kuD nagare fil palaki, sang na kise jai
DaDhe di aman rakkhi te wich basan de pain
mata, bhanDa aapNa sambhaal ke rakkh, kiun rakkhni hain wast parai

bachcha jis wele tun jaan bhi desen, main wi nal marangi
chhaal mar chikha wich pausan, tere nal saDangi
gaL wich japphi pai lia, jam marag rah turangi
kiun bhannaNa hain mihnat meri, fariad hazur karangi

mat suNi haqiqat arjan di, jiun dard put kari jhaDia
kise na uThaal dilasa ditta, wich kalawe phaDia
KHwab wich jad abhimnu DiTTha, dil nun dhiraj dharia
mata kai bar hum mat bhae, ab put hamein tum karia

mata aankhe suN bachcha ! jo karam likhia so paie
KHan bahadar sabh kujh denda, jekar janam waTaie
hukm karo phir bastar pahiron, jo ichchha, so khaie
bachcha maN jawani KHushian kar lai, wati na dunia aaie

hatth bannh ke araz karo phir, hoi ke KHara nimaNa
mata baKHshi mainun batti dhaaran, baKHshi hatth da khaNa
ih dunian sabh fani hai, par aksar othe jaNa
mata raazi ho ke ruKHsat kar, kiun karni ain zor dhingaNa

mata de dil gian upajia, ram ram kar bole
ih mahan purakh hai bhagat ram da, hargiz zara na Dole
is puttar di karie sewa, hai koi ratan amole
bachcha nal dharam jae baikunThe, lai lai ThanDhe jhole